Wywóz osadu z oczyszczalni to jedna z niewielu czynności, o których właściciel przydomowej oczyszczalni musi pamiętać sam. Nie trzeba jej wykonywać często, zwykle raz w roku, ale zaniedbana potrafi narobić kłopotów: gorszej pracy oczyszczalni, zapachu, a w oczyszczalni drenażowej nawet zamulenia rozsączania. Jesień to bardzo dobry moment, żeby się tym zająć.

Wyjaśniamy, czym jest osad, jak często go wywozić, którą komorę opróżnić, a której nie ruszać, i dlaczego warto zrobić to przed zimą.

Skąd w oczyszczalni bierze się osad?

Ścieki z domu to nie tylko woda. Są w nich resztki jedzenia, papier toaletowy, tłuszcze i inne cząstki, których bakterie nie rozłożą do końca. W pierwszej komorze oczyszczalni, czyli w osadniku wstępnym, cięższe cząstki opadają na dno, a lżejsze tworzą na powierzchni kożuch. Na dnie zachodzi fermentacja beztlenowa: bakterie żyjące bez dostępu powietrza rozkładają część osadu, dzięki czemu jego objętość się zmniejsza.

Część osadu zostaje jednak w zbiorniku na stałe i z miesiąca na miesiąc przybywa go coraz więcej. Tej reszty nie da się “rozpuścić” preparatem ani przeczekać. Trzeba ją po prostu wypompować i wywieźć.

Jak często wywóz osadu z oczyszczalni?

W oczyszczalni biologicznej BIO-HYBRYDA osad wywozi się raz na 9-12 miesięcy, czyli w praktyce raz w roku. W osadnikach gnilnych EKO, które są pierwszym etapem oczyszczalni drenażowej, zasada jest taka sama: co 9-12 miesięcy.

To wartości dla typowego użytkowania. Częściej warto zamówić wywóz, gdy:

• w domu mieszka więcej osób, niż zakładał dobór oczyszczalni,
• często gościcie rodzinę lub przyjaciół, np. w wakacje i święta,
• przy otwarciu pokrywy widać, że kożuch jest bardzo gruby, a osad podchodzi wysoko.

Rzadziej niż raz w roku osad zwykle wywozi się tylko tam, gdzie oczyszczalnia pracuje sezonowo, np. przy domku letniskowym. Nawet wtedy nie warto przeciągać tego w nieskończoność. O różnicach między domem całorocznym i sezonowym pisaliśmy we wpisie oczyszczalnia przy domu całorocznym i sezonowym.

Zwróć też uwagę na przepisy lokalne. Częstotliwość pozbywania się nieczystości ciekłych, w tym osadów z przydomowych oczyszczalni, określa regulamin utrzymania czystości i porządku Twojej gminy. Niektóre gminy odsyłają do instrukcji producenta, inne wpisują konkretny okres. Warto to sprawdzić na stronie urzędu.

Którą komorę opróżnić, a której nie ruszać?

To najważniejsza rzecz w całym artykule, bo tu najłatwiej o błąd.

W oczyszczalni BIO-HYBRYDA opróżnia się wyłącznie osadnik wstępny, czyli pierwszą komorę, do której wpływają ścieki z domu. Oczyszczalnia ma system recyrkulacji: osad, który powstaje w dalszych komorach, jest automatycznie zawracany do osadnika wstępnego. Dzięki temu cały osad zbiera się w jednym miejscu i tylko stamtąd trzeba go wypompować.

Nigdy nie opróżniaj reaktora biologicznego. To komora, w której na tysiącach pływających kształtek żyją bakterie tlenowe oczyszczające ścieki. Wypompowanie jej to jak wyrzucenie całej “załogi” oczyszczalni: bakterie trzeba by hodować od nowa, a oczyszczalnia przez kilka tygodni pracowałaby gorzej.

W osadniku EKO wypompowuje się całą zawartość zbiornika. Przy okazji warto wypłukać kosz filtracyjny w ostatniej komorze, który i tak wymaga płukania co 6-9 miesięcy.

Dlaczego warto zamówić wywóz przed zimą?

Wywóz osadu z oczyszczalni można zamówić o każdej porze roku, ale jesień ma kilka mocnych argumentów:

• Łatwiejszy dojazd. Wóz asenizacyjny, czyli ciężarówka z beczką do wypompowywania ścieków, waży kilkanaście ton. Po suchym gruncie dojedzie bez problemu. Zimą przeszkadza śnieg i zamarznięte pokrywy, a wiosną po roztopach rozmiękły trawnik, na którym zostają głębokie koleiny.
• Niski poziom wód gruntowych. Po lecie woda gruntowa zwykle stoi nisko. To ważne, bo woda w gruncie działa na zbiornik jak na łódkę: wypycha go do góry. Pełny zbiornik jest na tyle ciężki, że stoi stabilnie, ale opróżniony staje się lekki. Wiosną, przy roztopach i wysokiej wodzie, pusty zbiornik mógłby się przesunąć lub unieść. Jesienią to ryzyko jest minimalne, dlatego to bezpieczny moment na opróżnianie.
• Ochrona drenażu. W oczyszczalni drenażowej przepełniony osadnik przepuszcza osad dalej, do poletka rozsączającego. Zamulonego drenażu nie da się łatwo wyczyścić, a jego przebudowa to spory wydatek.
• Spokój przed kontrolą. Gminy coraz częściej sprawdzają, czy mieszkańcy regularnie wywożą nieczystości. Aktualny rachunek z jesieni rozwiązuje sprawę na cały rok.

Wywóz osadu z oczyszczalni krok po kroku

1. Wybierz firmę z zezwoleniem gminy. Wywozem nieczystości ciekłych może zajmować się tylko przedsiębiorca, który ma zezwolenie wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Listę takich firm zwykle znajdziesz na stronie swojego urzędu gminy.
2. Powiedz, co ma być opróżnione. Przy zamówieniu zaznacz, że chodzi o przydomową oczyszczalnię biologiczną i wypompowanie tylko osadnika wstępnego (albo całego osadnika EKO). Warto też wskazać kierowcy, gdzie jest poletko rozsączające, żeby nie wjeżdżał na nie ciężkim wozem.
3. Wypompowanie całej objętości. Z osadnika wypompowuje się wszystko: wodę, kożuch i osad z dna, razem z częściami stałymi. Pozostawienie gęstego osadu na dnie mija się z celem.
4. Zalanie komory wodą. Zalecamy od razu po wypompowaniu zalać osadnik czystą wodą, np. z węża ogrodowego. Pusty zbiornik nie powinien stać bez wody, bo woda w środku dociąża go i chroni przed wypchnięciem przez wodę gruntową.
5. Dmuchawa pracuje dalej. W oczyszczalni BIO-HYBRYDA nie wyłączaj dmuchawy na czas wywozu ani po nim. Bakterie w reaktorze potrzebują stałego dopływu powietrza.
6. Zachowaj rachunek. Dokument od firmy to Twój dowód wywozu. Przyda się podczas kontroli z gminy.

Po wywozie wystarczy wrócić do zwykłego rytmu: raz w miesiącu dodawać preparat bakteryjny, który wspiera rozkład osadu i pomaga szybciej odbudować florę bakteryjną w osadniku.

Co mówią przepisy o wywozie osadu?

Obowiązki właściciela przydomowej oczyszczalni wynikają z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Od 2022 roku ustawa wprost zalicza osady z przydomowych oczyszczalni ścieków do nieczystości ciekłych. W praktyce oznacza to trzy rzeczy:

• Regularny wywóz. Osad trzeba usuwać w sposób zgodny z przepisami, a częstotliwość ustala gmina w swoim regulaminie.
• Umowa i rachunki. Właściciel powinien mieć umowę z firmą posiadającą zezwolenie gminy oraz dowody zapłaty za wywóz i okazać je na prośbę urzędnika (art. 6 ust. 1 ustawy).
• Ewidencja i kontrole. Gmina prowadzi ewidencję przydomowych oczyszczalni i może sprawdzić, czy mieszkańcy wywożą nieczystości.

Szczegóły, np. jak długo trzymać rachunki, bywają różne w poszczególnych gminach, dlatego warto zajrzeć do regulaminu swojej gminy albo zapytać w urzędzie. Dobra praktyka to przechowywanie dokumentów przynajmniej z ostatnich kilku lat.

Ile kosztuje wywóz osadu?

Cena zależy od miejscowości, odległości od stacji zlewnej i ilości wypompowanych nieczystości. Górne stawki opłat za wywóz nieczystości ciekłych ustala rada gminy w uchwale, więc najpewniej sprawdzisz je w swoim urzędzie lub bezpośrednio u firm z listy gminnej.

Dla porządku: w oczyszczalni biologicznej wywozi się tylko zawartość jednej komory, a nie całego zbiornika, i robi się to raz w roku. To zupełnie inna skala niż przy szambie, które przy tej samej liczbie domowników trzeba opróżniać nawet kilka razy w miesiącu.

BIO-HYBRYDA: osad tylko z jednej komory

Oczyszczalnia BIO-HYBRYDA to jeden zbiornik z GRP (kompozytu poliestrowo-szklanego) podzielony na 5 komór: osadnik wstępny, komorę separacji tłuszczów, reaktor biologiczny, osadnik wtórny i komorę klarowania. Pompa recyrkulacji zawraca osad z dalszych komór do osadnika wstępnego, dlatego raz w roku wywozi się zawartość tylko tej jednej komory. Skuteczność oczyszczania dochodzi do 98%, zgodnie z normą PN-EN 12566-3.

Model BIO-HYBRYDA 2500 obsługuje dom do 5 osób, BIO-HYBRYDA 4000 dom do 10 osób. Oba mają dmuchawę o mocy 51 W. Jeśli wolisz rozwiązanie bez prądu, sprawdź osadniki gnilne EKO do oczyszczalni drenażowej. Pełne zasady obsługi obu typów znajdziesz na stronach eksploatacja oczyszczalni biologicznej i eksploatacja oczyszczalni ekologicznej.

Najczęstsze pytania

Czy mogę sam wypompować osad i wylać go na pole?

Nie. Osad z oczyszczalni to nieczystości ciekłe i wywozić go może tylko firma z zezwoleniem gminy, która przekazuje go do stacji zlewnej. Samodzielne pozbywanie się osadu jest niezgodne z przepisami i może skończyć się karą.

Czy po wywozie osadu oczyszczalnia będzie gorzej pracować?

Jeśli opróżniony jest tylko osadnik wstępny, a reaktor biologiczny zostaje nietknięty, oczyszczalnia pracuje dalej normalnie. Wystarczy zalać osadnik wodą i dalej dodawać preparat bakteryjny raz w miesiącu.

Czy preparat bakteryjny zastąpi wywóz osadu?

Nie. Preparat wspiera bakterie i pomaga rozkładać zanieczyszczenia, ale nie usunie osadu całkowicie. Wywóz raz w roku jest potrzebny zawsze.

Czy wywóz osadu z oczyszczalni pomoże, gdy z oczyszczalni czuć zapach?

Często tak, bo przepełniony osadnik jest jedną z częstszych przyczyn zapachu. Warto jednak sprawdzić też wentylację. Więcej o tym pisaliśmy we wpisie czy oczyszczalnia ścieków śmierdzi.

Masz pytania o obsługę oczyszczalni?

Zadzwoń: 24 722 43 67. Chętnie podpowiemy, jak dbać o oczyszczalnię BIO-HYBRYDA lub osadnik EKO. Planujesz nową oczyszczalnię? W promieniu do 100 km od Łęczycy przyjedziemy na bezpłatną konsultację, dobierzemy oczyszczalnię do działki, przygotujemy dokumentację do zgłoszeń i wykonamy kompleksowy montaż. Klienci indywidualni dostają gratis roczny zapas preparatu bakteryjnego.

Mieszkasz dalej? Oczyszczalnie BIO-HYBRYDA i osadniki EKO dostarczamy własnym transportem w całej Polsce. Zamówisz je w sklepie EKOPOL, a instalatora w swojej okolicy znajdziesz w naszej wyszukiwarce instalatorów.