Oczyszczalnia zimą: czy zamarza i jak ją przygotować
Oczyszczalnia zimą to temat, który co roku wraca razem z pierwszymi przymrozkami. Właściciele domów pytają, czy przy kilkunastu stopniach mrozu ścieki w zbiorniku nie zamienią się w lód, czy trzeba ocieplić pokrywy i co zrobić, gdy wyjeżdżają na ferie. Dobra wiadomość: prawidłowo zamontowana oczyszczalnia przechodzi przez zimę spokojnie, bez specjalnych zabiegów.
Wyjaśniamy, dlaczego oczyszczalnia nie zamarza, które miejsca instalacji są najbardziej wrażliwe na mróz i co warto zrobić jesienią, żeby zima minęła bez niespodzianek.
Czy przydomowa oczyszczalnia zamarza zimą?
Zbiornik oczyszczalni leży w ziemi, a grunt kilkadziesiąt centymetrów pod powierzchnią ma zimą znacznie wyższą temperaturę niż powietrze. Do tego ścieki z domu są ciepłe: woda po kąpieli, zmywaniu czy praniu trafia do zbiornika codziennie, w sporych ilościach. W oczyszczalni biologicznej dochodzi jeszcze jedno źródło ciepła: bakterie, które rozkładają zanieczyszczenia, same wytwarzają ciepło w trakcie pracy.
Dlatego zbiornik oczyszczalni BIO-HYBRYDA nie wymaga ocieplenia. Ciepło ścieków i procesów zachodzących w środku chroni go przed zamarzaniem. To samo dotyczy osadników gnilnych EKO: zbiornik jest przykryty ziemią, a regularnie dopływające ścieki nie dają wodzie w środku zamarznąć.
Mroźnym rankiem możesz zobaczyć, że z wywiewki na dachu lub z kominka przy oczyszczalni unosi się biała “para”. To normalne: to ciepłe, wilgotne powietrze z instalacji, które skrapla się w zimnym powietrzu, tak jak oddech na mrozie.
Które miejsca są wrażliwe na mróz?
Jeśli oczyszczalnia zimą sprawia kłopot, to zwykle winny jest nie sam zbiornik, ale elementy wokół niego. Warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę:
- Przykanalik, czyli rura, którą ścieki płyną z domu do oczyszczalni. Układa się ją ze spadkiem 1-3%, najlepiej płytko (30-50 cm), bo płytkie wyprowadzenie często pozwala uniknąć przepompowni. Przy długości ponad 20 m rurę trzeba ocieplić. Problem pojawia się, gdy rura ma za mały spadek i ścieki w niej stoją zamiast płynąć.
- Stały, drobny wyciek, np. cieknący kran albo spłuczka. Cienka strużka wody płynie powoli i łatwiej się wychładza niż normalny odpływ po kąpieli czy spłukaniu toalety. Nieszczelności warto usunąć przed zimą.
- Kominek czerpni powietrza, przez który dmuchawa oczyszczalni biologicznej pobiera powietrze. Nie może być zasypany śniegiem ani przykryty. Dmuchawa musi mieć czym “oddychać”.
- Kominek wentylacji niskiej na końcu poletka rozsączającego lub studni chłonnej. Też powinien wystawać ponad śnieg, żeby instalacja była przewietrzana.
Dla porządku: w Polsce grunt przemarza zimą na głębokość od ok. 0,8 m na zachodzie do ok. 1,4 m na północnym wschodzie kraju. Nie znaczy to jednak, że każdą rurę trzeba układać głębiej. Ciepłe ścieki, które regularnie płyną rurą z odpowiednim spadkiem, nie mają czasu zamarznąć.

Oczyszczalnia zimą: czego nie robić
Najwięcej kłopotów zimą bierze się nie z mrozu, tylko z dobrych chęci. Oto rzeczy, których lepiej unikać:
- Nie wyłączaj dmuchawy. Niektórzy wyłączają ją na czas wyjazdu albo “żeby odpoczęła”. Dmuchawa w oczyszczalni biologicznej pracuje w trybie ciągłym i dostarcza tlen bakteriom. Przerwa do 48 godzin im nie szkodzi, ale dłuższa grozi ich obumieraniem. Wtedy oczyszczalnia przez jakiś czas pracuje gorzej.
- Nie wlewaj do kanalizacji środków “przeciw zamarzaniu”. Soli, płynów do chłodnic, rozpuszczalników czy paliw nie wolno wprowadzać do oczyszczalni. Zaszkodzą bakteriom, a zbiornikowi nie są do niczego potrzebne.
- Nie odprowadzaj kondensatu z pieca do oczyszczalni. Sezon grzewczy to czas pracy kotłów kondensacyjnych. Nie zalecamy kierowania kondensatu do oczyszczalni BIO-HYBRYDA ani do osadników EKO, nawet po neutralizatorze.
- Nie wjeżdżaj na poletko. Zamarznięty trawnik kusi, żeby zaparkować na nim samochód albo zsypać śnieg z podjazdu. Poletko rozsączające nie jest przystosowane do takich obciążeń, a ubity śnieg i grunt gorzej przepuszczają powietrze.
Jak przygotować oczyszczalnię na zimę?
Żeby oczyszczalnia zimą pracowała bez kłopotów, wystarczy kilka prostych czynności, najlepiej jesienią, zanim spadnie śnieg:
- Zamów wywóz osadu, jeśli zbliża się termin. Osad z osadnika wstępnego wywozi się raz na 9-12 miesięcy. Jesienią grunt jest suchy, a woda gruntowa stoi nisko, więc to bezpieczny moment na opróżnianie. Po wywozie od razu zalej komorę czystą wodą.
- Sprawdź dmuchawę. Posłuchaj, czy pracuje równo, i zajrzyj do filtra powietrza. Membrany dmuchawy wymienia się co 2-3 lata. Jeśli termin mija, lepiej zrobić to przed zimą niż w styczniu.
- Oznacz kominki i pokrywy. Pod śniegiem łatwo o nich zapomnieć. Palik albo tyczka obok kominka czerpni i kominka wentylacji pomoże je szybko odnaleźć i odkopać po śnieżycy.
- Usuń drobne wycieki w domu: cieknące krany i spłuczki.
- Nie zapominaj o preparacie bakteryjnym. Zimą dodaje się go tak samo jak przez resztę roku: raz w miesiącu.
Pełną listę czynności obsługowych znajdziesz na stronach eksploatacja oczyszczalni biologicznej i eksploatacja oczyszczalni ekologicznej.
| Zimą | BIO-HYBRYDA | Osadnik EKO |
|---|---|---|
| Ocieplenie zbiornika | niepotrzebne | niepotrzebne |
| Prąd | dmuchawa pracuje cały czas, nie wyłączać | nie potrzebuje (chyba że jest przepompownia) |
| Przerwa w dostawie prądu | do 48 h bez szkody, dmuchawa włącza się sama | nie dotyczy |
| Kominki | czerpnia powietrza i wentylacja odkryte | wentylacja poletka odkryta |
| Preparat bakteryjny | raz w miesiącu | raz w miesiącu |
Brak prądu i wyjazd na ferie
Zimowe wichury czasem przerywają dostawy prądu. W oczyszczalni BIO-HYBRYDA dmuchawa jest jedynym urządzeniem na prąd. Po przywróceniu zasilania włącza się sama, bez Twojej pomocy. Przerwa do 48 godzin nie szkodzi bakteriom. Ile prądu zużywa dmuchawa przez cały rok, policzyliśmy we wpisie ile prądu zużywa oczyszczalnia biologiczna.
Wyjeżdżasz na tydzień czy dwa? Zostaw oczyszczalnię włączoną i nie zakręcaj jej zasilania. Bakterie poradzą sobie z krótszym dopływem ścieków, byle miały tlen. Jeśli dom stoi pusty przez całą zimę, np. domek letniskowy, zasady są trochę inne. Pisaliśmy o tym we wpisie oczyszczalnia przy domu całorocznym i sezonowym. W razie wątpliwości zadzwoń, podpowiemy, jak postąpić z Twoją instalacją.
Czy można montować oczyszczalnię zimą?
Montaż u klientów indywidualnych wykonujemy jesienią do 15 listopada. Później dzień jest krótki, a w chłodzie świeżo zamontowana oczyszczalnia ma utrudniony start: bakterie potrzebują czasu, żeby się namnożyć i obrosnąć złoże. Jeśli planujesz oczyszczalnię na przyszły rok, zima to dobry czas na formalności. Od pierwszego telefonu do montażu mija zwykle 6-7 tygodni, bo najwięcej trwają terminy na sprzeciw urzędów. O dokumentach piszemy we wpisie zgłoszenie czy pozwolenie na budowę oczyszczalni.
BIO-HYBRYDA: oczyszczalnia na polskie zimy
Oczyszczalnia BIO-HYBRYDA to jeden zbiornik z GRP (kompozytu poliestrowo-szklanego) z użebrowaniem, podzielony na 5 komór. Ścieki oczyszczają bakterie żyjące na tysiącach pływających kształtek w reaktorze biologicznym. Zbiornik nie wymaga ocieplenia, a włazy regulowane teleskopowo (0,4-0,9 m) pozwalają dopasować go do głębokości wykopu. Oczyszczalnia jest zgodna z normą PN-EN 12566-3+A2:2013, a skuteczność oczyszczania dochodzi do 98%.
Model BIO-HYBRYDA 2500 obsługuje dom do 5 osób, BIO-HYBRYDA 4000 dom do 10 osób. Oba mają cichą dmuchawę o mocy 51 W (35 dB). Jeśli wolisz rozwiązanie bez prądu, sprawdź osadniki gnilne EKO do oczyszczalni drenażowej.
Najczęstsze pytania
Czy trzeba ocieplać pokrywy oczyszczalni na zimę?
Nie. Zbiornik BIO-HYBRYDA nie wymaga ocieplenia, także od strony pokryw. Ważne, żeby kominek czerpni powietrza nie był zasypany śniegiem, bo przez niego oddycha dmuchawa.
Czy oczyszczalnia zimą oczyszcza ścieki gorzej?
Bakterie w niższej temperaturze pracują wolniej, ale w dobrze dobranej i regularnie używanej oczyszczalni ścieki i procesy biologiczne utrzymują w zbiorniku temperaturę, przy której oczyszczanie trwa przez cały rok. Pomaga regularne dodawanie preparatu bakteryjnego.
Co zrobić, gdy ścieki przestały odpływać z domu w czasie mrozu?
Najczęściej przyczyną jest zatkany lub zamarznięty przykanalik, a nie zbiornik. Nie wlewaj do rur soli ani chemii. Zadzwoń do instalatora albo do nas: pomożemy ustalić przyczynę.
Czy wywóz osadu można zrobić zimą?
Można, ale jesień jest wygodniejsza: łatwiejszy dojazd dla wozu asenizacyjnego i niski poziom wód gruntowych. Zimą przeszkadza śnieg i zamarznięte pokrywy.
Masz pytania o oczyszczalnię zimą?
Zadzwoń: 24 722 43 67. Podpowiemy, jak przygotować oczyszczalnię BIO-HYBRYDA lub osadnik EKO do mrozów. Planujesz nową oczyszczalnię? W promieniu do 100 km od Łęczycy przyjedziemy na bezpłatną konsultację, dobierzemy oczyszczalnię do działki, przygotujemy dokumentację do zgłoszeń i wykonamy kompleksowy montaż. Klienci indywidualni dostają gratis roczny zapas preparatu bakteryjnego.
Mieszkasz dalej? Oczyszczalnie BIO-HYBRYDA i osadniki EKO dostarczamy własnym transportem w całej Polsce. Zamówisz je w sklepie EKOPOL, a instalatora w swojej okolicy znajdziesz w naszej wyszukiwarce instalatorów.